Portal wspiera Statuso — program do prowadzenia biura projektowego
biuro-projektowe.pl Portal projektantów i biur projektowych
Portal wspiera Statuso
Formalności

Zmiana kierownika budowy w trakcie robót — jak to przeprowadzić zgodnie z prawem

Zmiana kierownika budowy w trakcie trwania robót to procedura formalna, która wymaga zgłoszenia do organu nadzoru budowlanego i dopełnienia kilku warunków dokumentacyjnych. Bez tego inwestor naraża się na wstrzymanie robót i zarzut prowadzenia budowy bez nadzoru uprawnionej osoby.

7 min czytania Aktualizacja: 17.10.2026 01.10

Kiedy dochodzi do zmiany kierownika budowy

Zmiana osoby pełniącej funkcję kierownika budowy w trakcie trwania robót następuje najczęściej z trzech powodów: rezygnacji dotychczasowego kierownika, decyzji inwestora o zakończeniu współpracy albo zdarzeń losowych uniemożliwiających dalsze pełnienie funkcji — choroby, śmierci, utraty uprawnień. Niezależnie od przyczyny, skutek prawny jest ten sam: na budowie przez pewien czas nie ma osoby odpowiedzialnej za kierowanie robotami, co samo w sobie rodzi ryzyko dla inwestora.

Prawo budowlane nie przewiduje sytuacji, w której budowa objęta obowiązkiem ustanowienia kierownika mogłaby być prowadzona bez niego nawet przez krótki okres. Dlatego moment zmiany trzeba traktować jako lukę, którą należy zamknąć możliwie szybko — nie ma tu znaczenia, czy roboty są w fazie stanu zerowego, czy przy wykończeniówce. Obowiązek nadzoru trwa od rozpoczęcia budowy do jej zakończenia, czyli uzyskania pozwolenia na użytkowanie lub skutecznego zawiadomienia o zakończeniu robót.

W praktyce zmiana kierownika budowy wygląda inaczej przy inwestycjach wymagających pozwolenia na budowę i inaczej przy tych realizowanych na zgłoszenie — choć sam mechanizm ustanowienia nowej osoby jest analogiczny. Różnica dotyczy głównie zakresu dokumentów, jakie trzeba złożyć w urzędzie, oraz tego, czy zmiana wiąże się z koniecznością aktualizacji innych elementów dokumentacji budowy.

Kto zgłasza nową osobę i w jakim trybie

Obowiązek zgłoszenia zmiany spoczywa na inwestorze — to on jest stroną postępowania i to on odpowiada za zapewnienie ciągłości kierownictwa na budowie zgodnie z art. 42 ust. 1 ustawy Prawo budowlane. Zgłoszenia dokonuje się do organu administracji architektoniczno-budowlanej, który wydał pozwolenie na budowę, lub do organu nadzoru budowlanego prowadzącego dziennik budowy — w zależności od przyjętej praktyki danego starostwa czy urzędu wojewódzkiego.

Zgłoszenie powinno zawierać oświadczenie nowego kierownika budowy o przyjęciu obowiązków, sporządzone zgodnie z art. 42 ust. 2 Prawa budowlanego, a także kopię jego uprawnień budowlanych i aktualne zaświadczenie o przynależności do właściwej izby samorządu zawodowego. Dodatkowo warto dołączyć informację o dotychczasowym przebiegu robót — zwłaszcza jeśli nowy kierownik przejmuje budowę na zaawansowanym etapie i chce formalnie potwierdzić stan zastany.

Dotychczasowy kierownik budowy, jeśli rezygnuje z własnej inicjatywy, powinien złożyć pisemne oświadczenie o zrzeczeniu się funkcji wraz z podaniem daty, od której przestaje odpowiadać za roboty. To oświadczenie trafia do dziennika budowy i stanowi podstawę do rozliczenia jego odpowiedzialności za okres, w którym faktycznie sprawował nadzór. Brak takiego wpisu bywa źródłem sporów, gdy po latach trzeba ustalić, kto odpowiadał za konkretny etap prac.

Dokumenty, bez których urząd nie przyjmie zgłoszenia

Kompletny pakiet dokumentów decyduje o tym, czy zmiana zostanie przyjęta bez wezwań do uzupełnienia. Braki formalne wydłużają całą procedurę i w praktyce przedłużają okres, w którym budowa pozostaje bez formalnego nadzoru.

  • Oświadczenie nowego kierownika budowy o przyjęciu obowiązków, z podaniem zakresu robót objętych nadzorem.
  • Kopia uprawnień budowlanych nowego kierownika w odpowiedniej specjalności.
  • Aktualne zaświadczenie o przynależności do izby inżynierów budownictwa lub izby architektów, ważne na dzień złożenia dokumentów.
  • Oświadczenie poprzedniego kierownika o zakończeniu pełnienia funkcji — jeśli jest możliwe do uzyskania.
  • Informacja inwestora o przyczynie i dacie zmiany, skierowana do organu, który prowadzi sprawę.
  • W niektórych przypadkach — potwierdzenie przekazania dziennika budowy nowej osobie wraz z protokołem przekazania placu budowy.

Co się dzieje z dziennikiem budowy i odpowiedzialnością za wcześniejsze etapy

Dziennik budowy jest dokumentem ciągłym — zmiana kierownika nie powoduje założenia nowego dziennika, tylko wpis o przekazaniu obowiązków między kolejnymi wpisami dotyczącymi robót. Nowy kierownik budowy powinien dokładnie zapoznać się z dotychczasową treścią dziennika przed złożeniem podpisu o przyjęciu funkcji, ponieważ od tego momentu odpowiada nie tylko za dalsze roboty, ale też za prawidłowość dokumentacji, którą przejmuje.

Odpowiedzialność za etapy zrealizowane przed zmianą pozostaje przy poprzednim kierowniku — to on podpisywał odbiory częściowe, wpisy o zgodności wykonania z projektem i decyzje techniczne podejmowane w tamtym okresie. Nowy kierownik nie przejmuje retroaktywnie odpowiedzialności za wcześniejsze decyzje, chyba że świadomie zaakceptuje wadliwie wykonany element bez zgłoszenia zastrzeżeń — wówczas może zostać uznany za współodpowiedzialnego za kontynuowanie błędu.

W praktyce dobrze jest, aby zmiana kierownika budowy w trakcie budowy wiązała się z sporządzeniem protokołu przekazania placu budowy, w którym obie strony — ustępujący i obejmujący funkcję — potwierdzają stan zaawansowania robót, ewentualne usterki, materiały na budowie i otwarte kwestie z podwykonawcami. Taki protokół nie jest wymagany przepisami wprost, ale chroni obie strony przed późniejszymi zarzutami o zaniedbania, które mogły powstać przed zmianą.

Kiedy trzeba zawiadomić nadzór budowlany, a kiedy wystarczy wpis w dzienniku

Zakres formalności zależy od tego, czy inwestycja wymagała pozwolenia na budowę, czy była prowadzona na zgłoszenie. Przy pozwoleniu na budowę zmiana kierownika budowy podlega zgłoszeniu do organu nadzoru budowlanego, który prowadzi akta sprawy — organ nie wydaje odrębnej decyzji administracyjnej w tej sprawie, przyjmuje jedynie dokumenty do akt.

Przy robotach prowadzonych na zgłoszenie, dla których ustanowienie kierownika budowy było wymagane, procedura zmiany jest analogiczna, choć w praktyce niektóre urzędy traktują ją mniej formalnie i wystarcza samo powiadomienie pisemne wraz z kompletem dokumentów nowego kierownika. Zawsze jednak trzeba sprawdzić wymagania konkretnego organu — różnice w praktyce administracyjnej między powiatami bywają spore.

Niezależnie od trybu inwestycji, sam wpis w dzienniku budowy o zmianie osoby pełniącej funkcję kierownika nie zastępuje zgłoszenia do organu. To dwa odrębne obowiązki — jeden dokumentacyjny, prowadzony na budowie, drugi administracyjny, prowadzony w urzędzie. Pominięcie zgłoszenia do organu, nawet przy prawidłowym wpisie w dzienniku, naraża inwestora na zarzut braku właściwego nadzoru w rozumieniu przepisów o samowoli budowlanej.

Co grozi za prowadzenie robót bez zgłoszonej zmiany

Prowadzenie budowy bez ustanowionego i zgłoszonego kierownika — choćby przez krótki okres między odejściem jednej osoby a objęciem funkcji przez kolejną — organ nadzoru budowlanego może zakwalifikować jako naruszenie warunków prowadzenia robót budowlanych. Konsekwencją bywa wstrzymanie robót na podstawie art. 50 Prawa budowlanego, do czasu uregulowania kwestii nadzoru, co w praktyce oznacza przestój i koszty po stronie inwestora.

Dodatkowo, jeśli w okresie bez formalnego kierownika doszło do wykonania istotnych elementów konstrukcyjnych lub innych robót wymagających nadzoru, organ może zażądać ich odbioru technicznego przez nowo ustanowionego kierownika z potwierdzeniem zgodności z projektem — co wiąże się z dodatkową dokumentacją, czasem z ekspertyzą, jeśli zgodność budzi wątpliwości. To sytuacja, której można uniknąć przez proste wyprzedzenie formalności — zgłoszenie nowej osoby najlepiej jeszcze przed formalnym zakończeniem pracy przez poprzedniego kierownika, tak aby nie powstała przerwa w nadzorze.

Warto też pamiętać, że brak zgłoszonej zmiany kierownika budowy może utrudnić późniejsze uzyskanie pozwolenia na użytkowanie lub skuteczne zawiadomienie o zakończeniu robót — organ sprawdza wtedy spójność dokumentacji, w tym to, kto faktycznie nadzorował poszczególne etapy. Rozbieżności między wpisami w dzienniku budowy a aktami sprawy w urzędzie bywają podstawą do żądania wyjaśnień lub uzupełnień, co wydłuża całą procedurę odbiorową.

PraktykaW praktyce najczęstszym błędem jest zgłaszanie zmiany dopiero po tym, jak poprzedni kierownik faktycznie przestał pracować na budowie — lepiej dokumenty złożyć z wyprzedzeniem, równolegle z poszukiwaniem następcy.

Obowiązki z tej procedury łatwiej pilnować jako zadania przypięte do sprawy — tak działa Statuso.

Najczęstsze pytania

Czy zmiana kierownika budowy wymaga zgody projektanta lub inspektora nadzoru inwestorskiego?

Nie, zgoda projektanta ani inspektora nadzoru inwestorskiego nie jest wymagana przy zmianie kierownika budowy. To decyzja inwestora, realizowana przez zgłoszenie nowej osoby do organu administracji architektoniczno-budowlanej lub nadzoru budowlanego, niezależnie od pozostałych uczestników procesu budowlanego.

Czy nowy kierownik budowy musi mieć te same uprawnienia co poprzedni?

Tak, nowy kierownik musi posiadać uprawnienia budowlane w specjalności odpowiadającej zakresowi robót, które będzie nadzorował, oraz aktualne zaświadczenie o przynależności do właściwej izby zawodowej. Jeśli inwestycja obejmuje kilka specjalności, dla każdej z nich może być wymagana odrębna osoba lub kierownik z łączonymi uprawnieniami.

Co zrobić, jeśli poprzedni kierownik budowy odmawia złożenia oświadczenia o zakończeniu funkcji?

Brak oświadczenia poprzedniego kierownika nie blokuje ustanowienia nowego — inwestor może zgłosić zmianę na podstawie własnego oświadczenia o rozwiązaniu współpracy wraz z dokumentami nowej osoby. W takiej sytuacji warto zadbać o pisemny ślad komunikacji z poprzednim kierownikiem, który potwierdzi datę faktycznego zaprzestania pełnienia funkcji, co ułatwia późniejsze rozliczenie odpowiedzialności za poszczególne etapy robót.

Paweł Lenik

Inżynier instalacji sanitarnych z uprawnieniami projektowymi, 20 lat w projektowaniu. Prowadzi IS Pracownia w Wieliczce.